Marchew jest warzywem korzeniowym chętnie uprawianym w ogrodach działkowych i przydomowych. Zobacz jakie są najlepsze odmiany marchwi na działkę, poznaj wymagania glebowe tego warzywa, zasady pielęgnacji i nawożenia, a także ekologiczne sposoby na ochronę marchwi przed chorobami i szkodnikami. Oto praktyczny poradnik uprawy marchwi w Wystarczy rozłożyć jego warstwę na powierzchni gleby, a następnie przekopać ją na głębokość około 25-30cm. Można uzyskać go samodzielnie w ogrodzie poprzez założenie kompostownika i kompostowanie odpadów roślinnych z ogrodu i resztek organicznych. Dowiedz się więcej o stosowaniu kompostu do ekologicznego nawożenia w ogrodzie. Poruszono tam wszystkie wątki oprócz przepisów na preparaty z ziół. Dodatkowy wątek to genetyczna modyfikacja odmian winorośli. A teraz moje spostrzeżenia: Uprawiałem winorośl od 20 lat na 2-ch działkach jednocześnie. Od 4-ch lat już tylko na jednej. W jednym rejonie musiałem stosować chemię a Szklarnie z poliwęglanu komorowego są obecnie bardzo modne. Postawiliśmy taką na działce ROD w maju 2020 roku. Wybraliśmy kształt "domku", choć były do wyboru inne - przypominające tunel. Zaczynamy w 2022 roku trzeci rok uprawy roślin w tym obiekcie i możemy już wyciągnąć pewne wnioski. Stawialiśmy szklarnię jako amatorzy Zastosowanie. owadobójcze, przeciwko insektom, przeciwko szkodnikom. 14, 00 zł. (35,00 zł/kg) 22,99 zł z dostawą. Produkt: Lep do drzew przeciwko szkodnikom Bros 385 5 m. dostawa we wtorek. 8 osób kupiło. Usunięcie jednego 1m² krzewu ma wynosić 10 zł dla derenia rozłogowego, róży pomarszczonej, sumaka, tawuły kutnerowatej i świdośliwy kłosowej. Za usunięcie pozostałych gatunków krzewów trzeba będzie zapłacić 40 zł za m², jeśli ogólna powierzchnia zakrzewienia nie przekracza 100 m² lub 50 zł dla krzewów powyżej 100 m². . Ekologiczne opryski drzew owocowych mają duży wpływ na ilość i jakość plonów jakie zbierzemy w nadchodzącym sezonie wegetacyjnym. Są dobrym pomysłem, jeżeli nie chcemy wprowadzać chemii do ogrodu lub sadu. Bowiem spożywanie ekologicznie uprawianych jabłek, gruszek czy wiśni jest na pewno lepsze i zdrowsze. Zobacz jakie preparaty można zastosować do ekologicznych oprysków drzew owocowych. Oto terminarz od wiosny do jesieni! Ekologiczne opryski drzew owocowych Wczesną wiosną na drzewach pojawiają się pąki i już w tym czasie rozpoczyna się ekologiczne opryski drzew owocowych. O tej porze roku, jak i w późniejszych terminach, opryski chemiczne przeciw szkodnikom roślin, mogą zabijać też liczne owady pożyteczne, dlatego warto stosować naturalne środki ochrony roślin. Na szczęście jest wiele preparatów przyrządzanych na bazie składników naturalnych. Nie są toksyczne dla środowiska. Nie wpływają też negatywnie na owady zapylające nasze drzewa owocowe - szczególnie pszczoły, których jest coraz mniej. Ekologiczne opryski środkami olejowymi (przedwiośnie) Jednym z ekologicznych środków są preparaty olejowe, oparte głównie na oleju parafinowym. Opryski drzew owocowych olejem parafinowym wykonujemy od końca lutego do około połowy marca. Oprysk olejem parafinowym można przygotować samemu (kupujemy w aptece ciekłą parafinę - Paraffinum liquidum - i rozpuszczamy ją w wodzie w ilości 100 ml parafiny na 5-6 litrów wody) lub kupić gotowe preparaty w sklepie, np. Promanal 60 EC lub Treol 770 EC. Jeszcze lepszym rozwiązaniem jest użycie środka Emulpar 940 EC produkowanego na bazie oleju rydzowego. Olej rydzowy to olej spożywczy otrzymywany z lnianki, będący tradycyjną specjalnością z Wielkopolski. Jest nie tylko bezpieczny ale wręcz bardzo zdrowy dla człowieka. Dawnej często gościł na naszych stołach, potem wyparł go produkowany na masową skalę olej oprysków Emulparem jest porównywalna ze środkami opartymi na oleju parafinowym, ale w odróżnieniu od nich, naturalny Emulpar 940 EC możemy stosować również w trakcie sezonu wegetacyjnego. To dodatkowy argument za wyborem tego środka! Wszystkie w/w preparaty olejowe działają w ten sposób, że gdy opryskujemy nim roślinę, na jej powierzchni tworzy się powłoka woskowa, która otacza szkodniki. Nie przeszkadza to roślinie, jednak szkodniki wtedy zaczynają się dusić i olejowe możemy stosować, gdy zauważymy szkodniki takie jak miseczniki, przędziorki, mszyce. Wykonując oprysk środkami olejowymi na przedwiośniu zniszczymy stadia zimujące tych szkodników. Oprysk warto przeprowadzić zarówno w sadzie, niszcząc zimowe jaja przędziorka owocowca i misecznika śliwowego, jak i na drzewach i krzewach ozdobnych (np. przeciw ochojnikom na iglakach). Emulpar 940 EC - niewiarygodnie skuteczny, naturalny środek na szkodniki, który musisz mieć w ogrodzie! W sklepach pojawił się nowy, wysoce skuteczny i 100% naturalny preparat owadobójczy, który może na zawsze odmienić losy Twojej walki z ogrodowymi szkodnikami. Ten naturalny preparat jest tak skuteczny, że producenci ogrodowej chemii aż drżą o swój dalszy los, a szkodniki uciekają z ogrodu jak szalone! Zobacz jak stosować Emulpar 940 EC w swoim ogrodzie, aby aby szybko i skutecznie pozbyć się uciążliwych mszyc, przędziorków i innych szkodników roślin. Więcej... Opryski drzew owocowych Miedzianem (wiosna i jesień) Bardzo szerokie spektrum zastosowań w ochronie drzew owocowych przed chorobami grzybowymi i bakteryjnymi mają fungicydy miedziowe: Miedzian 50 WP oraz Miedzian Extra 350 SC. Przy czym to właśnie ten drugi jest dozwolony do stosowania w uprawach ekologicznych. W praktyce różnica jest taka, że Miedzian 50 WP jest proszkiem, zaś ekologiczny Miedzian Extra 350 SC to koncentrat w postaci płynnej. Ekologiczne opryski drzew owocowych Miedzianem rozpoczynamy już w okresie nabrzmiewania pąków liściowych, opryskując brzoskwinie i morele przeciwko rakowi bakteryjnemu. Miedzianem opryskuje się także jabłonie i grusze - najpierw w okresie pękania pąków przeciwko zarazie ogniowej, a potem w okresie ukazywania się pierwszych liści - przeciwko parchowi. Jesienią zaś, po opadnięciu liści, Miedzianem opryskuje się brzoskwinie przeciwko kędzierzawości liści. Miedzian 50 WP - jak i kiedy stosować, terminy oprysków Miedzian 50 WP jest środkiem grzybobójczym do zwalczania chorób grzybowych na drzewach i krzewach owocowych, roślinach ozdobnych i warzywach. Jest to preparat zalecany do stosowania w amatorskiej uprawie roślin na terenie ogrodów działkowych, a także dopuszczony do ochrony roślin w produkcji ekologicznej. Zobacz w jaki sposób i kiedy stosować Miedzian 50 WP. Więcej... Ekologiczne opryski preparatami roślinnymi (cały sezon) Ekologiczne opryski drzew owocowych możemy też wykonywać preparatami z roślin pospolitych, takich jak: mniszek lekarski, krwawnik pospolity, pokrzywa, skrzyp polny, a także cebula i czosnek. Rośliny te stanowią cenny surowiec do sporządzania odwarów (maceratów) przeciwko szkodnikom i chorobom. Działają także wzmacniająco na drzewa owocowe. Ekologiczne opryski drzew owocowych preparatami roślinnymi rozpoczynamy w okresie ukazywania się pierwszych liści na jabłoniach i gruszach. Wykonany w tym terminie oprysk wyciągiem ze skrzypu zapobiega rozwojowi parcha na gruszy i jabłoni, zaś oprysk wyciągiem z krwawnika powstrzymuje rozwój mączniaka jabłoni. Opryski tymi wyciągami należy powtórzyć w okresie rozwoju zawiązków oraz wzrostu owoców. W okresie białego pąka kwiatowego czereśnie i wiśnie warto opryskać wyciągiem z krwawnika lub odwarem ze skrzypu polnego. Oprysk ten zapobiega rozwojowi brunatnej zgnilizny drzew pestkowych. Należy go powtórzyć w okresie kwitnienia. W tym czasie w sadzie mogą się również pojawić pierwsze kolonie mszyc. Ekologiczne opryski drzew owocowych mające na celu zwalczanie mszyc przeprowadzamy przy pomocy wyciągu z pokrzywy, wrotyczu pospolitego, czosnku lub cebuli. W razie potrzeby ekologiczne opryski na mszyce należy powtarzać co kilka dni. Opryskujemy też kwitnące brzoskwinie przeciwko kędzierzawości liści brzoskwini. Do tego zabiegu należy użyć wyciągu z krwawnika, skrzypu polnego lub pokrzywy. Gnojówka, wywar, napar - ekologiczne środki ochrony roślin Wiele roślin na działkach, w tym również powszechnie występujące chwasty, takie jak pokrzywa, mniszek lekarski czy skrzyp polny, możemy wykorzystać do samodzielnego przygotowania gnojówek i wywarów roślinnych, przydatnych do nawożenia i ochrony roślin. Dobre przykłady to wywar ze skrzypu na mączniaka czy gnojówka z pokrzyw na mszyce. Poznaj najlepsze przepisy na ekologiczne środki ochrony roślin i nawozy naturalne oraz dowiedz się jak je stosować. Więcej... Zwolennicy ekologicznych oprysków drzew owocowych mogą się również zaopatrzyć w dostępny w sklepach preparat z miazgi czosnkowej Kostki Himal (dawny Bioczos BR) lub ekstrakt z grejpfruta Biosept Active. Choć oba te preparaty są znacznie częściej wykorzystywane w uprawie warzyw, Bioczos może w sadownictwie przydać się do zwalczania mszyc, które nie przepadają za zapachem czosnku. Wyżej wymienione preparaty przygotowujemy z odpowiednią ilością wody. Mimo, iż są to preparaty naturalne, u ludzi mogą powodować podrażnienia skóry i oczu. Gdy opryskujemy drzewa, pewna ilość cieczy rozwiewana jest przez podmuchy wiatru i zawsze występuje ryzyko podrażnienia. Dlatego ekologiczne opryski drzew owocowych należy wykonywać w odpowiedniej odzieży, rękawicach i okularach ochronnych, podobnie jak przy stosowaniu chemicznych środków ochrony roślin. Ekologiczne opryski mocznikiem na jesieni Kolejnym cennym ekologicznie zabiegiem w sadzie jabłoniowym jest jesienny oprysk mocznikiem, tuż po pierwszych przymrozkach. Polega on na oprysku drzew i krzewów 5% roztworem mocznika. Oprysk mocznikiem wykonujemy tuż przed opadnięciem wszystkich liści, opryskując zarówno liście pozostałe na drzewach, jak i te opadłe już na by przygotować sporą ilość cieczy roboczej, gdyż najlepsze rezultaty daję całkowite pokrycie liści i gałęzi roztworem mocznika. Jeżeli nie zdążymy wykonać oprysku jesienią, nawóz mocznik w formie oprysku może być też stosowany wiosną, ale efekty niestety są słabsze. Warto też wspomnieć, że oprysk wykonany jesienią wpływa na lepsze przezimowanie opryskiwanej opryski drzew owocowych mocznikiem zazwyczaj stosujemy w profilaktycznej walce z parchem jabłoni i w zasadzie powinien być to podstawowy zabieg w zwalczaniu parcha na terenie ogrodów działkowych i w sadach ekologicznych. Prawidłowo wykonany oprysk mocznikiem może zniszczyć do 90% zarodników grzyba, dzięki czemu w następnym sezonie parch nie wyrządzi dużych szkód. Więcej sprawdzonych przepisów! Czasem wystarczy dodać do wody nieco sody oczyszczonej, octu lub szarego mydła aby w niecałą minutę przygotować doskonały oprysk przeciwko szkodnikom na roślinach; Jeśli masz w kuchni czosnek lub cebulę, w kilka chwil przygotujesz oprysk na choroby roślin; Wykorzystując niechciane chwasty możesz uzyskać ogromne ilości nawozu całkiem za darmo. Ten e-book pokaże Ci jak pielęgnować ogród w sposób naturalny, jednocześnie oszczędzając czas i pieniądze :-)  Przeczytaj również: Jesienne opryski drzew owocowych Jesienne opryski drzew owocowych to jedne z ważniejszych zabiegów wykonywanych w sadach o tej porze roku. Dzięki nim drzewa owocowe lepiej przygotujemy do zimy i zmniejszymy ryzyko porażenia ich chorobami w następnym sezonie. Zobacz jak wykonywać jesienne opryski drzew owocowych, poznaj terminy oprysków i nazwy zalecanych preparatów ochronnych. Oto najważniejsze opryski do wykonania w sadzie jesienią. Więcej... Mydło potasowe ogrodnicze - zastosowanie w ochronie roślin Co roku w ogrodach zmagamy się z licznymi chorobami i szkodnikami roślin. Aby ułatwić sobie tę walkę wiele osób sięga po pestycydy, które niestety są szkodliwe dla otaczającego nas środowiska, a często również dla nas samych. Tymczasem zapominamy o powszechnie dostępnych, bezpiecznych środkach dopuszczonych do wykorzystania w rolnictwie ekologicznym, takich jak np. mydło potasowe. Więcej... Jak zwalczać choroby grzybowe roślin bez stosowania chemii w ogrodzie? Szara pleśń na owocach i kwiatach, mączniaki, plamistości liści, zamieranie trawników, fytoftoroza powodująca zamieranie różaneczników i iglaków - to tylko niektóre spośród chorób roślin, spędzających nam sen z oczu. Na szczęście dziś przeciw tym problemom nie musimy wytaczać całej artylerii chemicznych środków ochrony roślin. Właśnie przekonałem się jak skuteczny może być nowy, w pełni naturalny sposób na ochronę roślin przed chorobami grzybowymi. Więcej... Fot. Pytanie czytelnika: Co roku w ogrodzie mam problem ze szkodnikami: mszycami, przędziorkami i różnymi chorobami. Szukam skutecznych przepisów na ekologiczne środki ochrony roślin, które mogłabym zrobić samodzielnie w ogrodzie. Proszę o kilka sprawdzonych rad, jak ekologicznie walczyć z problemami w ogrodzie. Ekologiczne środki ochrony roślin, które łatwo przygotujesz samodzielnie Prezentujemy sprawdzone przepisy na środki przeciwko szkodnikom i chorobom. Są łatwe do przygotowania, w pełni naturalne i bezpieczne dla środowiska – to doskonała alternatywa dla chemicznych środków ochrony roślin. Spróbuj je zrobić i zastosować w swoim ogrodzie! Fot. Isabelle Blanchemain/Pixabay Preparat z czosnku Zwalczane szkodniki, choroby Szkodniki: mszyce, połyśnica marchwianka, wielkopąkowiec porzeczkowy, przędziorkiChoroby: bakteryjne i grzybowe Przygotowanie Rozetrzeć 200 g ząbków czosnku, zalać 10 litrami wody i odstawić na 4 dni. Preparat można odstawić tylko na dobę, a następnego dnia gotować przez 30 minut. Sposób użycia Opryskiwanie. Fot. Ilona Frey/Pixabay Preparat z tytoniu Zwalczane szkodniki, choroby Szkodniki: mszyce, przędziorki, miodówki, mączlik szklarniowy, wciornastki Przygotowanie Kilogram tytoniu (może pochodzić z suszu – papierosów) zaparzyć 10 litrami wrzącej wody i zostawić na 24 godziny. Sposób użycia Opryskiwanie po rozcieńczeniu 1:2. Uwaga - siedmiodniowy okres karencji, na roślinach mogą pozostać szkodliwe substancje nikotynopochodne. Rośliny przed spożyciem należy dokładnie umyć. Fot. Manfred Richter/Pixabay Preparat z wrotyczu Zwalczane szkodniki, choroby Szkodniki: pchełki, rośliniarki, mączlik szklarniowy, mrówki, kwieciaki, roztocz truskawkowiec, opuchlak truskawkowiec Przygotowanie Pół kilograma zmielonego, świeżego wrotyczu lub 75 g suszonego moczyć w 10 litrach wody przez pół godziny. Sposób użycia Opryskiwanie. Fot. Hans Lide/Pixabay Preparat z mniszka lekarskiego Zwalczane szkodniki, choroby Szkodniki: mszyce, miodówki, przędziorki. Przygotowanie 250 g zmielonych korzeni lub 400 g świeżych liści zalać 10 litrami wody na 3 godziny. Sposób użycia Opryskiwanie lub podlewanie. Fot. _Alicja_/Pixabay Preparat z aksamitki Zwalczane szkodniki, choroby Szkodniki: odstrasza mszyce. Przygotowanie Kilogram suszonych roślin moczyć przez 48 godzin w 10 litrach wody. Sposób użycia Opryskiwanie. Fot. _Alicja_/Pixabay Preparat z cebuli Zwalczane szkodniki, choroby Szkodniki: mszyce, miodówki, skoczki, przędziorki. Przygotowanie 200 g łusek cebuli gotować przez pół godziny w 10 litrach wody. Sposób użycia Opryskiwanie. Tekst: Redakcja Zielony Ogrodek, zdjęcie tytułowe: Meli1670/Pixababy 12 października 201812 października 2018 biologiczna ochrona roślin, Biologiczna ochrona roślin pod osłonami, działka, eko, ekologia, ekologiczny dom, ekożycie, kochamy to co naturalne, love natura, natura, naturalne zwalczanie szkodników roślin, ochrona warzyw, ogród, ogrodnictwo, ogrody, uprawa, warzywa, własny ogród, życie w zgodzie z naturą Mączlik szklarniowy jest owadem szkodliwym, mogącym zasiedlać rośliny uprawiane pod odsłonami (szklarnie lub tunele foliowe) oraz rośliny znajdujące się w gruncie. Jego szkodliwość jest duża. Jak zwalczać mączlika szklarniowego? Czytaj dalej 11 października 201811 października 2018 Przemysław Matuszewski biologiczna ochrona roślin, działka, eko, ekologia, ekologiczny dom, ekożycie, kochamy to co naturalne, kosmetyki naturalne, love natura, naturalne środki ochrony roślin, naturalne zapobieganie szarej pleśni, naturalne zwalczanie chorób roślin, ochrona warzyw, ogród, ogrodnictwo, ogrody, owoce, szara pleśń, uprawa, warzywa, własny ogród, życie w zgodzie z naturą Posiadanie własnego ogrodu wymaga dużego wkładu pracy zwłaszcza, kiedy uprawiamy w nim warzywa lub drzewa i krzewy owocowe. W ogrodzie bardzo często w uprawach pojawiają się choroby grzybowe roślin. Jakie choroby grzybowe najczęściej atakują nasze uprawy? Jak zwalczać choroby grzybowe roślin? Jak zapobiegać i jak z nimi walczyć bez stosowania chemii? Czytaj dalej 2 października 20182 października 2018 Przemysław Matuszewski biologiczna ochrona roślin, Biologiczna ochrona roślin pod osłonami, eko, ekologia, ekologiczny dom, ekożycie, love natura, natura, naturalne środki ochrony roślin, naturalne zwalczanie szkodników roślin, ochrona warzyw, ogród, ogrodnictwo, ogrody, owoce, pomidory, tunel foliowy, uprawa, warzywa, własny ogród, życie w zgodzie z naturą Tablice lepowe są idealnym sposobem na monitorowanie oraz ograniczanie populacji organizmów szkodliwych. Tablice lepowe na szkodniki można stosować zarówno w uprawach pod osłonami, jak również w gruncie oraz w sadach i na plantacjach owocowych. Jak stosować tablice lepowe? Jakie rodzaje tablic lepowych można wyróżnić? Czytaj dalej 7 sierpnia 20187 sierpnia 2018 Przemysław Matuszewski biologiczna ochrona roślin, Biologiczna ochrona roślin pod osłonami, ekologia, ekologiczny dom, kochamy to co naturalne, love natura, naturalne środki ochrony roślin, naturalne zwalczanie chorób roślin, naturalne zwalczanie szkodników roślin, ochrona warzyw, ogród, ogrodnictwo, tunel foliowy, uprawa, warzywa, własny ogród, życie w zgodzie z naturą Przędziorki zaliczane są do groźnych szkodników atakujących uprawy. Mogą one atakować zarówno rośliny uprawne, drzewa i krzewy owocowe, jak również Czytaj dalej 6 sierpnia 20186 sierpnia 2018 Przemysław Matuszewski biologiczna ochrona roślin, ekologia, ekologiczny dom, ekożycie, jesteś tym co jesz, kochamy to co naturalne, love natura, naturalne środki ochrony roślin, naturalne zwalczanie chorób roślin, naturalne zwalczanie szkodników roślin, ogród, ogrodnictwo, ogrody, uprawa, warzywa, własny ogród, życie w zgodzie z naturą Ekologia to nie moda. To idealny sposób na właściwą uprawę roślin. Ekologiczna uprawa warzyw to rozumienie otaczającej nas natury oraz życie w zgodzie z naturą poprzez stosowanie odpowiednich technik i metod uprawy. Czy warto stosować metody ekologicznej uprawy warzyw? Na czym one polegają? Czytaj dalej 29 czerwca 201811 lipca 2018 Przemysław Matuszewski biologiczna ochrona roślin, działka, eko, ekologiczny dom, jesteś tym co jesz, kochamy to co naturalne, love natura, natura, ogórki, ogród, ogrodnictwo, ogrody, owoce, pomidory, szara pleśń, tunel foliowy, uprawa, warzywa, własny ogród, zdrowe, życie w zgodzie z naturą Lipiec jest siódmym miesiącem roku. W naszym kraju lipiec zaliczany jest do najcieplejszych miesięcy w roku. Lipiec w ogrodzie jest pracowitym miesiącem. To przede wszystkim prace związane z pielęgnacją, nawożeniem, cięciem, podlewaniem oraz zbiorami roślin. Czytaj dalej 27 czerwca 20187 sierpnia 2018 Przemysław Matuszewski biologiczna ochrona roślin, działka, eko, ekologia, ekologiczny dom, kochamy to co naturalne, love natura, natura, ogród, ogrodnictwo, ogrody, uprawa, uprawa czarnej porzeczki, własny ogród, życie w zgodzie z naturą Czarne porzeczki są krzewami bardzo często uprawianymi w ogrodzie. Ich owoce są źródłem wielu cennych witamin i minerałów. Również liście czarnej porzeczki mają właściwości lecznicze. Jak uprawiać czarną porzeczkę w ogrodzie? Czytaj dalej 15 czerwca 20188 lipca 2018 Przemysław Matuszewski biedronka, biologiczna ochrona roślin, działka, eko, ekologia, ekologiczny dom, kochamy to co naturalne, love natura, natura, naturalne środki ochrony roślin, naturalne zwalczanie chorób roślin, naturalne zwalczanie szkodników roślin, ochrona warzyw, ogród, ogrodnictwo, ogrody, pokrzywa, uprawa, własny ogród, zdrowe, zdrowe odżywianie, zdrowie, życie w zgodzie z naturą Mszyce zaliczane są do niezwykle uciążliwych szkodników. W celu zapobiegania ich dalszemu rozwojowi warto stosować ekologiczne zwalczanie mszyc w ogrodzie. Czytaj dalej 13 czerwca 20188 lipca 2018 Przemysław Matuszewski biologiczna ochrona roślin, Biologiczna ochrona roślin pod osłonami, działka, eko, ekologia, ekożycie, love natura, ochrona warzyw, ogórki, ogród, ogrodnictwo, ogrody, pomidory, szara pleśń, szara pleśń w uprawie pomidorów, tunel foliowy, uprawa, uprawa ogórków, uprawa pomidorów, własny ogród, życie w zgodzie z naturą Czerwiec jest szóstym miesiącem w roku i ma 30 dni. To okres, w którym wiosna powoli dobiega końca. Jak wygląda czerwiec w ogrodzie? Czytaj dalej 10 kwietnia 20188 lipca 2018 Przemysław Matuszewski biologiczna ochrona roślin, choroby pomidorów, działka, ekologia, kochamy to co naturalne, love natura, naturalne środki ochrony roślin, naturalne zapobieganie szarej pleśni, naturalne zwalczanie chorób roślin, naturalne zwalczanie szkodników roślin, ochrona warzyw, ogórki, ogród, ogrodnictwo, ogrody, pokrzywa, pomidory, szara pleśń, uprawa, uprawa ogórków, uprawa pomidorów, własny ogród, życie w zgodzie z naturą Pokrzywa zwyczajna jest nie tylko pospolitym chwastem, ale również bardzo cenną rośliną. Nawóz z pokrzywy jest idealnym sposobem naturalnego nawożenia pomidorów oraz ochrony roślin w ogrodzie. Dlaczego przy uprawie warzyw warto wykorzystać nawozy z pokrzyw i jak je przygotować? Czytaj dalej 6 kwietnia 20188 lipca 2018 Przemysław Matuszewski biologiczna ochrona roślin, działka, ekologia, ekologiczny dom, love natura, ochrona warzyw, ogród, ogrodnictwo, ogrody, uprawa, wiosna, własny ogród, życie w zgodzie z naturą Kwiecień jest miesiącem bardzo intensywnych prac, które należy wykonać w ogrodzie czy też na działce. Kwiecień w ogrodzie to czas przekopywania podłoża, wysiewu nasion warzyw i kwiatów, sadzenia oraz cięcia. Czytaj dalej 16 listopada 20171 lipca 2018 Przemysław Matuszewski biologiczna ochrona roślin, Biologiczna ochrona roślin pod osłonami, kochamy to co naturalne, love natura, natura, naturalne zwalczanie szkodników roślin, ochrona roślin, ochrona roślin pod osłonami, ochrona warzyw, ogrodnictwo, pod osłonami, pomidory, uprawa, uprawa pomidorów, własny ogród, zwalczanie szkodników roślin Biologiczna ochrona roślin jest najbardziej popularną metodą walki ze szkodnikami pod osłonami. W szklarni dość często pojawiają się miniarki, które mogą powodować znaczne szkody w uprawach pod osłonami. Wiechońka miniarkowa jest jednym ze skutecznych sposobów zwalczania miniarek w uprawach szklarniowych. Czytaj dalej 10 listopada 20177 sierpnia 2018 Przemysław Matuszewski biologiczna ochrona roślin, Biologiczna ochrona roślin pod osłonami, kochamy to co naturalne, love natura, natura, naturalne zwalczanie szkodników roślin, ochrona roślin, ochrona warzyw, ogród, ogrodnictwo, pod osłonami, pomidory, uprawa, uprawa pomidorów, własny ogród, zwalczanie szkodników roślin Dobroczynek szklarniowy stosowany jest do walki z przędziorkami w uprawach pod osłonami. Wykorzystuje się go przede wszystkim do interwencyjnego zwalczania przędziorka chmielowca i szklarniowca głównie w uprawach ogórka i pomidora. Czytaj dalej 8 listopada 201720 kwietnia 2020 Przemysław Matuszewski biologiczna ochrona roślin, Biologiczna ochrona roślin pod osłonami, kochamy to co naturalne, love natura, natura, naturalne zwalczanie szkodników roślin, ochrona roślin, ochrona roślin pod osłonami, ochrona warzyw, ogrodnictwo, pod osłonami, pomidory, uprawa, uprawa pomidorów, własny ogród, zwalczanie szkodników roślin Dobrotnica szklarniowa jest jednym z pożytecznych owadów, które wykorzystuje się w biologicznej ochronie roślin przed mączlikiem. Najczęściej stosuje się ją w uprawach warzyw pod osłonami. Czytaj dalej 7 listopada 20171 lipca 2018 Przemysław Matuszewski biologiczna ochrona roślin, Biologiczna ochrona roślin pod osłonami, kochamy to co naturalne, love natura, natura, naturalne zwalczanie szkodników roślin, ochrona roślin, ochrona roślin pod osłonami, ochrona warzyw, ogrodnictwo, pod osłonami, pomidory, uprawa, uprawa pomidorów, własny ogród, zwalczanie szkodników roślin Dziubałeczek mączlikowy (Macrolophus caliginosus) jest sprzymierzeńcem właścicieli szklarni zarówno tych mniejszych, jak również kilkuhektarowych. Stosuje się go do walki ze szkodnikami w uprawach pomidorów i ogórków pod osłonami. Czytaj dalej 6 listopada 201715 lutego 2019 Przemysław Matuszewski biologiczna ochrona roślin, Biologiczna ochrona roślin pod osłonami, kochamy to co naturalne, love natura, natura, naturalne zwalczanie szkodników roślin, ochrona roślin, ochrona roślin pod osłonami, ochrona warzyw, ogrodnictwo, pod osłonami, pomidory, uprawa, uprawa pomidorów, własny ogród, zwalczanie szkodników roślin Biologiczna metoda walki ze szkodnikami jest coraz popularniejszym sposobem ochrony warzyw pod osłonami. Biologiczna ochrona roślin pod osłonami polega na zwalczaniu szkodliwych organizmów przy wykorzystaniu naturalnych metod (pożytecznych owadów) po to, aby utrzymać populację agrofagów na jak najniższym poziomie. Czytaj dalej 3 listopada 201715 lutego 2019 Przemysław Matuszewski biedronki, biologiczna ochrona roślin, eko, ekologia, kochamy to co naturalne, love natura, natura, naturalne środki ochrony roślin, naturalne zwalczanie chorób roślin, naturalne zwalczanie szkodników roślin, ochrona roślin, ogród, uprawa, zdrowe, zwalczanie szkodników roślin Nie zawsze całkowicie można wyeliminować pojawiające się choroby i szkodniki, jednak dzięki odpowiednim metodom można w dużym stopniu ograniczyć ich występowanie. I co najważniejsze – bez stosowania zbędnej chemii. Jak zatem zwalczać choroby i szkodniki roślin bez stosowania chemii? Biologiczna ochrona roślin jest najlepszą odpowiedzią. Czytaj dalej Ochrona sadów – zwalczanie mechaniczne chorób i szkodników w sadach. Jest ono proste i dla każdego dostępne, nie wymaga żadnych maszyn ani narzędzi, zabiera jednak najczęściej dużo czasu i nie nadaje się do zastosowania w dużych sadach. Sady przydomowe szczególnie małe powinny je stosować na możliwie największą skalę. Do takich zabiegów można zaliczyć wycinanie i palenie wierzchołków pędów jabłoni opanowane przez mączniak jak również pędów agrestu i porzeczki czarnej pokryte nalotem amerykańskiego mączniaka. Ekologiczna ochrona sadów przed szkodnikami i chorobami polega także na zbieraniu oprzędów gąsienic zjadających liście i uśmiercanie ich w jakikolwiek sposób. Zwabiamy również gąsienice owocówki jabłkóweczki w opaski chwytne. W najbliższym otoczeniu sadu przydomowego należy gromadzić kamienie i głazy, aby utworzyć naturalne siedliska dla drapieżników takich jak łasice, które są pomocne w zwalczaniu gryzoni. Sady ekologiczne – biologiczne sposoby ochrony. Polegają one na stwarzaniu warunków sprzyjających rozwojowi naszych sprzymierzeńców, którzy ograniczają liczebność szkodników. Inny sposób biologicznej walki ze szkodnikami polega na wprowadzeniu do sadu pożytecznych gatunków owadów, które zwalczają owady szkodliwe. Dużą rolę w walce ze szkodnikami odgrywają pożyteczne gatunki ptaków, a przede wszystkim sikorki. Dlatego należy je zachęcać do zagnieżdżenia się w sadzie przydomowym przez zakładanie specjalnych skrzynek, budek dla ptaków, oraz dokarmianie w zimie tłuszczami zwierzęcymi. Nie usuwajmy na balkonach i pod dachami gniazd jaskółek, to one zjadają mnóstwo owadów latających. Dużo pożytku przynoszą sroki i gawrony, bo tępią one oprócz owadów myszy i nornice. Sady ekologiczne wymagają ekologicznego podejścia do zwalczania szkodników i chorób. Służy do tego bogaty wybór urządzeń i środków. Można tu wymienić różnego rodzaju pułapki kominowe, sadownicze, lepowe, z feromonami , z sygnałami zapachowymi i pokarmowymi na takie szkodniki jak: mszyce, nasionnica trześniówka, owocnice, owocówka jabłkóweczka, owocówka śliwkóweczka. Koszt takiego urządzenia jest niewielki, polega tylko na wywieszeniu w sadzie w terminie wskazanym przez producenta lub na podstawie własnych obserwacji. Dobrym sposobem ograniczania wyrastania chwastów, które rywalizują o składniki pokarmowe z drzewami owocowymi jest również okrywanie gleby agrotkaniną albo czarną folią. Chwasty pod spodem nie rosną i jeżeli nawozimy drzewo odkrywamy folię i dokarmiamy tylko nasze drzewo a nie trawę czy chwasty. Nawożenie najlepiej stosować wyłącznie organiczne z wykorzystaniem nawozów naturalnych, takich jak obornik i kompost oraz poprzez wysianie roślin na zielony nawóz takich jak np. łubin, który wiąże azot z powietrza. Ochrona sadów przed szkodnikami i chorobami w małych sadach przydomowych polega na stosowaniu tylko środków ochrony roślin zawierających substancje czynne pochodzenia naturalnego. Znajdują się one na specjalnej liście prowadzonej przez Instytut Ochrony Roślin-PIB, gdzie możesz sprawdzić, które środki są dopuszczone i bezpieczne. Współpraca: portal sadowniczny Jak sprawdzić czy miód jest prawdziwy, naturalny? Weselna tradycja w nowej odsłonie – wesele bez mięsa? Roboty koszące – czy są warte zakupu? Profilaktyka to podstawa, bez niej najlepsza ekologia nie poradzi sobie Trzeba pamiętać o tym, że w ochronie roślin, zwłaszcza ekologicznej, kluczem do sukcesu jest profilaktyka czyli zapobieganie. Gdy już zobaczymy objawy choroby na roślinach, to wiele metod zapobiegawczych nie cofnie infekcji. Grzyb patogeniczny już rozwija się w tkankach roślin (dotyczy patogenów wnikających do głębszych tkanek). Oczywiście nie powinno się przerywać profilaktyki, gdyż ona nadal ma wpływ na ochronę nowych tkanek uprawianych roślin, ale wiele metod domowych, a także profesjonalnych opiera się o stosowaniu rozwiązań, które na roślinach uprawnych działają powierzchniowo tj. tworzą warstwę ochronną. Gdy patogen się przebije to już trudno go opanować. Trzeba też wiedzieć jedno - warstwy ochronne jakie nanosimy na rośliny w postaci różnych grzybów pożytecznych (w tym drożdży piekarskich) to nie jest mur nie do przebicia. Patogeny są wyspecjalizowane, dlatego to usypia naszą czujność. Wydaje nam się, że jak opryskamy rośliny drożdżami (ale i innymi grzybami także) to nic złego nam się nie przytrafi - życie jednak pokazuje, że rozczarowań jest myślimy, że drożdże zapewnią nam 100% ekologicznej ochrony, a gdy tak nie jest wpadamy w złość i myślimy, że to oszustwo. Owszem, bywa i tak, gdyż trzeba wiedzieć, że drożdże nie na wszystko działają. Nie da się często za ich pomocą ograniczać wielu groźnych patogenów, stąd trzeba sięgać po inne pożyteczne grzyby walczące z chorobami w postaci kupnych biopreparatów. Tu jednak znów kolejna uwaga - czasami nawet i profesjonalne preparaty nie dają rady z patogenem i wówczas używa się ochrony chemicznej, a kto i ją stosował to też się przekonał, że nawet i chemia czasami nie daje rady. Musimy zatem zmienić całą koncepcję podejścia do ochrony naszych roślin - całe siły poświęćmy zapobieganiu, przez wdrażanie różnych metod agrotechnicznych, hodowlanych i biologicznych, tak by patogeny nie występowały licznie w naszych ogrodach i nie miały dobrych warunków do musi swoimi działaniami wyprzedzić pojaw patogenów i na bieżąco utrzymywać na roślinach i w glebie te grzyby antagonistyczne (konkurencyjne wobec patogenów), które są pożyteczne i tworzą warstwę ochronną na liściach, pędach, owocach, ale też i na korzeniach. Tu nie można choćby myśleć na zasadzie - nie mam choroby jeszcze w ogrodzie, to nie będę nic stosował, albo nie mam choroby więc po co wydawać pieniądze na preparaty ekologiczne. Raz takie myślenie się uda, gdyż pogoda może ograniczać patogeny samoczynnie (głównie susza), ale jak jest ciepło i wilgotno, to grzyby mogą w błyskawicznym tempie zniszczyć nasze rośliny i wówczas nawet najlepsza ekologia ale i chemia sobie nie się biorą patogeny? Są obecne w glebie, na okrywach nasion, na resztkach roślinnych z poprzedniego roku, ale także są nawiewane przez wiatr lub płyną wraz z wodą opadową. Niektóre mogą przenosić także szkodniki. Mamy zatem patogeny odglebowe oraz patogeny nalistne. Jedne po wniknięciu do tkanek rozrastają się wewnątrz roślin i wówczas mówi się, że atakują uprawy systemicznie (stąd są bardzo groźne bowiem początkowo nie widać, że zaatakowały), a inne mają działanie miejscowe (kontaktowe) – uszkadzają tkankę w miejscu dostania się zarodnika ale nie rozrastają się po całej roślinie. Rośliny mają naturalne mechanizmy obronne przed zarodnikami np. woski powierzchniowe, dużą ilość włosków na liściach, grubsze ściany komórkowe itd., ale nie zawsze to powstrzymuje mikroby. Do wnętrza roślin dostają się choćby przez aparaty szparkowe za pomocą których rośliny oddychają. W szczególności sprzyjają im jednak uszkodzenia mechaniczne tkanek zarówno te powodowane przez szkodniki, czynniki pogodowe (grad, przymrozek, oparzenia słoneczne), zastosowane nawozy lub środki ochrony roślin (np. gdy dawki są za wysokie), ale także i nasze działania pielęgnacyjne – obrywanie liści, obcinanie odrostów, przycinanie pędów itd. Trzeba także wiedzieć, że patogeny mogą tworzyć formy przetrwalnikowe, stąd też wiele lat leżą uśpione w glebie i czekają na poprawę warunków dla swojego rozwoju i wówczas porażają rośliny. Wpływ pogody na patogeny Patogeny grzybowe to żywe organizmy i reagują na to co się dzieje w środowisku. Na zagrożenie z ich strony w danym roku wpływa wiele czynników, ale pogoda jest tu decydująca. Większość grzybów uszkadzających rośliny potrzebuje wody (deszcz, rosa, mgła) oraz wysokiej (ale nie skwaru) temperatury dzięki którym szybko się rozrastają na powierzchni oraz wewnątrz roślin. To z tego powodu można choćby zaobserwować masowe ginięcie po deszczu roślin pomidora opanowanych przez zarazę ziemniaka. Patogenowi w dobrych warunkach pogodowych wystarczy 2-4 dni i krzaki pomidora są nie do uratowania. Kto uprawia agrest także zapewne zaobserwował jak w niektóre lata na owocach i na liściach masowo pojawia się w ciągu kilku dni nalot grzybni mączniaka i nie da się wówczas już wiele zrobić. Są także i takie grzyby, które mogą się rozwijać w warunkach suszy, niskich temperatur, ale także i zalania wodą roślin. Pamiętajmy, że każdy rok jest inny, w każdym są różne poziomy nasilenia pojawu patogenów, stąd nie zawsze da się efekt końcowy ochrony roślin przewidzieć. Nawet ochrona chemiczna nie zawsze sobie radzi w takich sytuacjach, gdy patogen masowo się pojawia. Przeciwko jakim chorobom stosuje się drożdże?Wskazuje się, że drożdże mogą ograniczać (ale nie zwalczają, bo nie są środkiem ochrony roślin) silny pojaw szarej pleśni, alternariozy, rizoktoniozy oraz moniliozy. Niektórzy wskazują na pozytywny wpływ drożdży na mniejsze nasilenie pojawu mączniaka, ale także i zarazy ziemniaka na pomidorze i ziemniaku. Niektórzy stosują je choćby na różne plamistości liści np. na truskawce. Warunkiem jednak jest to, że drożdże muszą być odpowiednio wcześnie nanoszone na rośliny, żanim dojdzie do silnej infekcji patogenów i inkubacji choroby. Skąd bierze się efekt ograniczający niektóre patogeny przez drożdże?Żywe drożdże piekarskie to także grzyby, tyle tylko, że nie są szkodliwe dla roślin (czyli nie są patogenami). Ich wpływ na rośliny opiera się na prostej zasadzie - stosując je na powierzchnię roślin stanowią one konkurencję dla niektórych grzybów, których zarodniki nawiewa wiatr lub dostają się z glebą lub kroplami wody na tkanki roślin. Tworzą tymczasową barierę, która powstrzymuje rozwój niektórych patogenów – ich zarodniki albo nie kiełkują albo po wykiełkowaniu nie wrastają już w tkankę rośliny, stąd giną z braku pożywienia. Efekt ograniczania wnikania patogenów do komórek nie jest trwały i mało tego - nie chroni przed wieloma patogenami, stąd sukcesywnie należy drożdże aplikować na rośliny, a ktoś podaje, że za pomocą drożdży piekarskich można skutecznie ograniczać większość chorób grzybowych roślin, to podaje nieprawdę - gdyby tak było, to nikt by nie kupował chemicznych środków ochrony roślin ani biopreparatów skoro najlepsze rozwiązanie znalazłby w sklepie spożywczym. Wszyscy stosowalibyśmy tylko i wyłącznie drożdże piekarskie a choroby roślin praktycznie by nie występowały w naszych ogrodach. Czy ktokolwiek znas zna ogrodników, którzy stosują tylko drożdże i nie mają żadnej choroby w ogrodzie? My znamy setki ogrodników, w tym dziesiątki stosujących drożdże, ale każdy z nich ma choroby grzybowe na realnie patrzy na świat ten widzi, że życie nie jest takie proste. Drożdże mogą pomagać w niektórych przypadkach, ale nie są cudownym rozwiązaniem na każdy problem. Pamiętajmy też o tym, że drożdże drożdżom nierówne - ten tekst jest o drożdżach piekarskich, ale szereg różnych drożdżaków ma zastosowanie w ochronie roślin i wiele badań nad nimi się prowadzi. Nie sa to jednak drożdże kulinarne. Są osoby, które zwiedzione wpisami w internecie o "cudownej" skuteczności drożdży piekarskich (w tym instant) potraciły rośliny wskutek zniszczenia ich przez choroby, pomimo użycia drożdży. Mają żal do tych, co zachwalają drożdże jako wspaniały, ekologiczny środek ochrony roślin. Drożdże piekarskie nie są takim środkiem, a tym bardziej uniwersalnym sposobem na wszystkie choroby roślin. Mogą pomagać, ale nie zawsze tak jest. Trzeba być odpowiedzialnym za słowo pisane i mówione i DIONP to piekarskie nie należą też do grzybów, które potrafią pasożytować na innych grzybach, dlatego dobrze jest je stosować, ale trzeba wiedzieć, że nie zastąpią profesjonalnych preparatów zawierających grzyby antagonistyczne i pasożytnicze zawarte w biopreparatach. Czesto też jest i tak, że na daną chorobę nie ma żadnego srodka ekologicznego i jedyną deską ratunku jest preparat przygotować drożdże do zabiegu? W metodach domowej ochrony roślin podaje się, aby 100 gramową kostkę żywych drożdży zalać 10 litrami przegotowanej (bez chloru) letniej wody (absolutnie nie gorącej !!!). Jeżeli mamy niewiele roślin to potrzebujemy mniej wody – wówczas na zasadzie proporcji bardzo łatwo jest obliczyć, ile gram drożdży potrzebujemy na obniżoną ilość cieczy. Całość musi się dokładnie rozpuścić. Powstałą ciecz wlewa się do opryskiwacza. Jeżeli mamy w opryskiwaczu dyszę do oprysku drobnokroplistego to może się niestety zatkać, stąd warto wykorzystać do tego zabiegu tą do oprysku średniokroplistego. Na czas zabiegu można wyciągnąć z opryskiwacza filtry, tak aby nie zatrzymały zawiesiny. Jeżeli filtrów nie wyciągamy należy sprawdzić czy nie zbierają się na nich cząstki drożdży – jak tak, to należy je wyciągnąć i raz jeszcze zrobić zabieg. Zabieg wykonujemy w dniu przygotowania drożdży, gdyż nie powinno się przechowywać wiele lepszym rozwiązaniem jest rozpuszczenie drożdży w wodzie z dodatkiem cukru i podlewanie nimi roślin. Cukier jest pożywką dla w uprawie hobbystycznej aplikuje się także w postaci stałej poprzez ich pokruszenie i umieszczenie w glebie, w pobliżu roślin, w tym niekiedy z różnymi ziołami np. liśćmi pokrzywy. Niekiedy dodaje się jeszcze do nich cukier, aby dostarczy im pozywienia do stosować? Na naszej działce drożdże aplikujemy na dwa sposoby – doglebowo i nalistnie. Dla celu ograniczenia oddziaływania patogenów odglebowych można korzonki wsadzanych roślin namaczać w ich roztworze (z dodatkiem cukru) i następnie wsadzać do gleby. Można także rośliny podlewać taką cieczą. Jeszcze innym sposobem jest umieszczenie pokruszonych drożdży pod systemem korzeniowym wsadzanych roślin np. pochodzących z zakupu (pod bryłą korzeniową z glebą z jaką są sprzedawane). Zastosowanie drożdży opiera się także na zabiegach nalistnych, czyli na dokładnym opryskaniu roślin od góry i od spodu blaszek liściowych aż po łodygi. Kiedy stosować drożdże i ile zabiegów potrzeba?Tutaj zasada jest bardzo prosta – zabieg drożdżami to zabieg profilaktyczny, zapobiegawczy. Drożdże same w sobie nie zwalczają już obecnego w roślinie patogeny - nie są środkiem ochrony roślin mającym działanie wyniszczające. Muszą być zatem zastosowane przed pojawem poszczególnych patogenów i regularnie aplikowane na liście, aby tworzyć stałą barierę ochronną. Czasami wystarczy 1-2 zabiegi (np. podlewanie pod korzeń lub w formie opryskiwania liści) ale czasami wykonuje się nawet powyżej 10 zabiegów w sezonie, gdy np. silnie występuje dana choroba (np. zaraza ziemniaka). Taki zabieg ma działać zapobiegawczo, tak aby ograniczyć zarodnikom wnikanie do rozpoczynamy pikowanie roślin, wsadzanie ich do doniczek a potem do gleby w miejscu docelowym – wówczas można je stosować pod korzeń. Gdy rośliny już rosną w doniczkach lub w gruncie to albo je podlewamy (z dodatkiem cukru) albo opryskujemy zawiesiną drożdży, albo jedno i drugie. Jeżeli choroba opanuje już tkanki to zwykle drożdże nie powstrzymają jej. Problemem jest to, że grzyby po zainfekowaniu roślin w różnym czasie dają pierwsze objawy chorobowe – trzeba umieć je odróżniać, tutaj nie da się w ciemno postępować. Trzeba mieć wiedzę w jakich terminach pojawiają się sprawcy chorób i w jaki sposób atakują roślinę – takie informacje są choćby podawane w atlasach chorób roślin ogrodniczych – ważne by były aktualne, a nie sprzed 10-30 lat, gdyż nieco się w przyrodzie pozmieniało od tamtych czasów. Stosując drożdże do ochrony roślin (głównie ogórków i pomidorów) trzeba pamiętać, że zabiegi należy powtarzać co 7-10 dni. Warto zacząć je stosować z chwilą posadzenia sadzonek na stanowisku mogą ograniczyć pojaw niektórych patogenów, ale na inne w ogóle nie działają, stąd trzeba na bieżąco monitorować co się dzieje na grządkach. Gdy zobaczymy, że pomimo naszych starań pojawiają się objawy chorobowe pozostaje decyzja – albo trzymamy się nadal ekologii bez względu na to czy uda się uratować rośliny, albo decydujemy się na tzw. interwencyjny zabieg ochrony chemicznej – rozpoznajemy patogena (lub robi to specjalista w sklepie ogrodniczym), kupujemy zarejestrowany do tego celu fungicyd (środek na choroby roślin) i go stosujemy w oparciu o zalecaną dr hab. inż. Paweł K. Bereś, mgr Beata Bereś (Ogrodnicy DIONP) Opracowano na podstawie własnego doświadczenia i literatury. Wszelkie treści zamieszczone na tej stronie internetowej (teksty, zdjęcia itp.) podlegają ochronie prawnej na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych ( z 2019, poz. 1231 z późn. zm.). DIONP wyraża zgodę na wykorzystanie całości lub części powyższej informacji, pod warunkiem podania źródła i odnośnika do adresu strony internetowej

ekologiczna ochrona roślin na działce